PROJEKAT

Održivi razvoj opštine Pirot

i održivi turizam na Staroj planini

 

 

 

Pripremio: Dragan Nikolić,prof.geografije

 

Teoretski pristup održivog razvoja ne postoji u adekvatnom udžbeniku primenljivom za mlade od 16 do 18 godina, pa sam bio primoran da o ovoj temi materijal za nastavu prikupim iz više izvora.

Ovaj materijal nema komercijalni karakter.

 

Područje rada: Ekonomija, pravo i administracija

 

Obrazovni profili:

Finansijski administrator

 

 

U okviru područja rada Ekonomija, pravo i administracija, 28 srednjih stručnih škola uključeno je u realizaciju pilot programa pod pokroviteljstvom GTZ, a u dva nova obrazovna profila: Poslovni adminiastrator i Finansijski administrator.

 

Od školske 2004/2005. godine u područje rada Ekonmija, pravo i administracija uveden je još jedan novi obrazovni profil – Finansijski administrator. U okviru ovog obrazovnog profila, geografija je svrstana u red opšteobrazovnih predmeta.

Ponuđeni program geografije u ovom obrazovnom profilu u skladu je sa njenim mestom u sistemu predmeta datog profila, ali i u skladu sa potrebama zanimanja finansijskog administratora. Jedan broj škola koje su već u pilot programima preko profila poslovnog administratora, dobile su i profil finansijskog administratora, te njihovi nastavnici geografije nisu u potpunosti neinformisani o novinama vezanim za koncipiranje i ralizaciju programa (moduli, nove metode rada). Deset novih škola po prvi put je dobilo pilot program.

 

Suočen sa problemom nedostatka udžbenika, kao najbolje rešenje je da period koji je potreban prosvetnim vlastima da ponude adekvatan udžbenik, prevaziđemo pripremom materijala koje će kasnije učenici naše škole umnožiti i koristiti u nastavi, ali i u daljem radu.

 

 

Opština Pirot i nje održivi razvoj

 

Opšti podaci

 

 

Opština Pirot se nalazi na jugo­istoku  Srbije u pirotskoj kotlini. Sedište je Pirotskog okruga, a sa površinom od 1232 km² je na trećem mestu u Srbiji. Pominje se još u starim rimskim kartama iz II veka n.e. kao Mutatio Turres, Grci ga nazivaju Pirgos, a Srbi u XIV veku mu daju ime Pirot.

            Pirot je udaljen od Beograda 330 km, od Niša 75 km, od Sofije u Bugarskoj 70 km, a od gra­ni­čnog prelaza Gradina 35 km. Graniči se sa opštinama Dimitrovgrad, Babušnica, Bela Palan­ka, Knja­ževac i Repub­likom Bugarskom u dužini od 65 km. Pirotsku kotlinu preseca reka Nišava ali i dve međukontinentalne kopnene magistrale: že­le­znička pruga Niš-Sofija i magistralni put Niš-Dimi­trov­grad. Upravo zbog takvog položaja, Pirot je bio i danas je tranzitno mesto gde se susreću i prolaze ljudi raznih kultura i nacionalnosti.

Na prostoru opštine uočavamo tri reona: planinski, koji je i najzastupljeniji i obuhvata 40%, te brdski i ravničarski sa po 30% od ukupne površine. Šume koje zauzimaju 34% ukupne površine, livade, pašnjaci, jezera, čista pitka voda, ende­mske biljke, park prirode na Staroj planini su značajni prirodni resursi. Livade i pašnjaci čine 62% poljoprivrednog zemljišta i predodređuju ovaj kraj za stočarsku proizvodnju. Obradivo zemljište se nalazi u dolinama pored reke Nišave i Jerme.

Na bogatstvo istorijskog nasleđa ukazuje činjenica da se na teritoriji opštine nalazi 26 spomenika kulture, od kojih su neki sa liste UNESK-a. Stara planina i njeni sadržaji, kanjon Jerme i Temštice, manastiri, tvrđava Momčilov grad, muzej Ponišavlja, Pirotsko kulturno leto, izletišta, samo su neki od turističkih motiva kojima ovo područje obiluje.

Po popisu iz 2002.godine opština Pirot ima 63791 stanovnika i prosečnu gustinu naseljenosti od 52 st./km² što je ispod republičkog proseka.

U gradu živi 49089 stanovnika ili 77%, a u selima 14702 ili 23% stanovništva. Na teritoriji opštine postoji 71 selo.

Društveni proizvod opštine po glavi stanovnika

  

 

Među pokazateljima dostignutog privrednog rasta opštine izdvaja se društveni proizvod koji je u 2002.godini iznosio 5.281.302.000,00 din. odnosno 83.830.190€. Društveni proizvod opšti­ne po glavi stanovnika je godine 2002. iznosio 82.779,00 din. odnosno 1.315€. i Pirot je uvek imao zna­tno veći društveni proizvod po glavi stanovnika u odnosu na ostale opštine iz okru­že­nja.

Ekonomsku bazu opštine čini industrija čije je učešće u ukupnom društvenom proizvodu priv­rede uvek bilo dominanatno i povremeno prelazilo 50%. Najveći privredni subjekti su ”Tigar”A.D. u indu­st­ri­ji gumenih proizvoda koji upošljava 4.700 radnika i industrija odeće”Prvi maj” u tek­stil­noj industriji sa oko 2.200 radnika. Industrija ima najveće učešće u narodnom dohotku privrede sa 43,78% godine 2001, a zatim slede poljoprivreda, trgovina, saobraćaj, građevinar­stvo. Ona apso­r­­buje i najveći broj radnika, oko 15% ukupnog stanovništva. Međutim rea­lno­st su da­nas ne­u­po­šlje­ni industrijski kapaciteti. Prikrivena zapo­s­le­nost je pri­su­tna u preduzećima u društvenom vlas­ništvu, a radi se o višku radne snage i za oče­ki­vati je još ozbiljniji socijalni pritisak stanovništva.

 

Izvor:

SO Pirot,

Opštine u Srbiji: Republički zavod za statistiku, Saopštenje br.288 «Zaposleni u Republici Srbiji 2002.».

 

 

Više u ARHIVI  LOGOS-a.
 

 

Pripremio:

 

Dragan Nikolić, prof. geografije